Boek van de Maand: 'Verborgen levens, publieke figuren' + winactie

BOEK VAN DE MAAND VERBORGEN LEVENS, PUBLIEKE FIGUREN

 

 

Regelmatig verschijnen er interessante boeken geschreven door onze alumni en medewerkers. Elke maand selecteren we er één die we graag onder de aandacht brengen. Met deze keer: Verborgen levens, publieke figuren van Emily Hemelrijk. Hemelrijk is emeritus hoogleraar Oude Geschiedenis aan de UvA, gespecialiseerd in de positie van vrouwen en gender in de Romeinse samenleving. In dit boek onderzoekt Hemelrijk de Romeinse vrouw buiten Rome. Want in tegenstelling tot die vrouwen uit Rome was er over haar maar bar weinig bekend. Tot nu...

 

Toegankelijk voor breed publiek

Een voorkeur voor ongebaande paden leidde haar in 2006 al naar het Romeinse rijk buiten de stad Rome. Toen startte Emily Hemelrijk een onderzoek naar Romeinse vrouwen in de steden buiten Rome. Haar bevindingen tekende ze op in een wetenschappelijke uitgave die in 2015 bij Oxford University Press verscheen. Nu, zes jaar later, is er ook een Nederlands boek over dit onderwerp. 'Het verschil met mijn eerdere werk is dat dit boek veel toegankelijker is,' zegt Hemelrijk. 'Ik heb het echt voor een groot publiek geschreven, omdat ik denk dat mensen met een brede interesse dit interessant vinden. Veel alumni lezen graag over onderwerpen buiten hun vakgebied.'

 

Conservatief vrouwbeeld

De aanleiding voor haar onderzoek kwam min of meer voort uit ontevredenheid, weet Hemelrijk nog. Als docente Klassieke Talen en Oude Geschiedenis kreeg zij louter te maken met vrouwen uit de Romeinse literatuur zoals opgetekend door mannen en niet zelden gesitueerd in Rome. 'Dat leverde een nogal zwart-wit, beperkt en bovendien conservatief beeld op van de Romeinse vrouw. Ook is het vaak het beeld zoals mannen die Romeinse vrouw graag zagen: deugdzaam en toegewijd aan het gezin. Maar hoe de Romeinse vrouw werkelijk was, dat vertellen al die literaire personages niet. Ik wilde ontdekken wie er achter zaten, of die Romeinse vrouwen ook buitenshuis een rol konden vervullen. En omdat vooraanstaande vrouwen in Rome zich niet in het openbaar konden profileren naast eerzuchtige keizers, was ik genoodzaakt om elders te zoeken.'

 

Nieuw bronnenmateriaal

Met haar uitstapje naar de provincie, veranderde ook het bronnenmateriaal voor Hemelrijk. In plaats van op literatuur moest ze zich gaan toeleggen op inscripties. In totaal vond ze 1400 ere-inscripties waarmee ze aan de slag kon. 'Maar omdat die inscripties bestaan uit afkortingen en vaak beschadigd zijn, waren ze moeilijk te lezen. Ik heb dat echt moeten leren.' Toen ze in 2006 startte, was er al redelijk veel te vinden op het internet. Maar ook struinde Hemelrijk diverse Europese bibliotheken af om publicaties over inscripties in te zien. Zelf doneerde ze veel van haar bevindingen en foto's aan relevante sites, waardoor de kennis over dit onderwerp steeds vollediger is geworden.

 

Financieel gelijkwaardig

Maar in hoeverre waren die lokale Romeinse vrouwen nou anders dan hun soortgenoten uit Rome? Ofwel: welk vrouwbeeld kwam er uit haar onderzoek naar voren? Hemelrijk: 'Ik was beperkt tot het lezen van ere-inscripties dus dat het beelden zijn van vooraanstaande burgeressen, dat kon ik verwachten. Het waren vooral vermogende weldoensters, priesteressen en patronessen van steden of stedelijke verenigingen. Allemaal hadden ze iets bijgedragen aan hun samenleving op sociaal, cultureel of religieus gebied. De vermogende vrouwen lieten badhuizen bouwen, of amfitheaters. Maar ook aquaducten en andere grote gebouwen. En daar legden ze vreselijk grote sommen geld voor neer. Lange tijd vroeg ik me af: hoe deden ze dat? Tot ik ontdekte dat de Romeinse wetgeving hierin een cruciale rol speelde. Vermogen dat een vrouw erfde van haar vader ging niet naar haar echtgenoot, maar daar kon zij vrijelijk over beschikken. Als zij drie of meer kinderen had gebaard zelfs zonder toestemming van een voogd. Zij was dus financieel gelijkwaardig aan haar man. Een status die bij ons voor gehuwde vrouwen pas in 1957 bij wet werd geregeld.'

 

Uit de vergetelheid

'Ik wil met dit boek al deze vrouwen uit de vergetelheid halen. Ze hebben stuk voor stuk iets willen nalaten door een bijdrage te leveren aan hun gemeenschap. En dat ze zichzelf daarvoor lieten eren met een standbeeld of ander eerbetoon, geeft aan dat ze hiervoor ook graag herinnerd wilden blijven. Ik ben blij dat ik daar nu met mijn boek aan kan bijdragen.'

 

Over Emily Hemelrijk


Lange tijd werkte Hemelrijk als docente aan scholen in het voortgezet onderwijs en diverse universiteiten. In 2007 startte haar carrière aan de UvA, waar ze inmiddels emeritus hoogleraar Oude Geschiedenis is. Ze komt uit een echte UvA-familie: haar vader was aan de UvA hoogleraar Archeologie, haar oom hoogleraar Wiskunde en haar zoon is net klaar met zijn studie Geneeskunde aan de UvA.


OPLEIDING EN AFSTUDEERJAAR

Oude Geschiedenis, 1981. Archeologie, 1987.


LEUKSTE HERINNERING AAN DE UVA 

Hemelrijk leerde haar man kennen op de UvA, in de bibliotheek van Klassieke Talen. 'Dat eerste oogcontact via de boeken is mijn beste herinnering aan mijn studententijd bij de UvA.'

 

 

Emily Hemelrijks boek: Verborgen levens, publieke figuren

 

Koop het boek

 

Winactie

Ben je benieuwd geworden naar het boek? Wij mogen een exemplaar van Verborgen levens, publieke figuren weggeven. Laat ons vóór 17 december via alumnicommunicatie@uva.nl weten waarom jij het boek wilt lezen. De winnaar wordt bekend gemaakt in de nieuwsbrief van 21 december.

De winnaar van de winactie voor het vorige Boek van de Maand is Rukayyah Reichling. Zij krijgt een exemplaar van Werk is geen oplossing toegestuurd.


De UvA Bridge Boekenclub

Wil je met andere alumni spreken over boeken? Meld je dan aan voor de Boekenclub van UvA Bridge. Hier vind je ook meer informatie over het gebruik van bibliotheekdiensten voor alumni en over het lidmaatschap van de Amsterdamse Universiteits-Vereniging. Want als AUV-lid ontvang je een gratis lenerspas van de Universiteitsbibliotheek én ontvang je 10% korting op buitenlandse boeken bij Athenaeum. Daarnaast krijg je gratis toegang tot events en lezingen bij SPUI25.


Meld je aan voor de Boekenclub

 


17 november 2021

Ander nieuws